اسكادا (scada)

[Epsilo0on]

اسكادا (SCADA ) مخفف كلمات Supervisory Control And Data Acquisition به معنی كنترل سوپروایزری (نظارت مدیریتی) و اخذ داده ها می باشد. همانطور یكه از اسم آن پیداست اسكادا به یك سیستم كنترلی گسترده اشاره دارد. سیستم های اسكادا برای نظارت و یا كنترل پروسس های شیمیایی و یا حمل و نقلی در سیستم هایی نظیر تامین آب شهری، كنترل نیروی برق، انتقال و توزیع آن، لوله های گاز و نفت و بسیاری پروسس های توزیع شده دیگر استفاده می شوند.

مقدمه :
یك سیستم اسكادا شامل سیگنال های ورودی/خروجی، كنترلگرها، HMI، شبكه ها، ارتباطات، پایگاه های داده و نرم افزار می باشد. كلمه اسكادا معمولا نشان دهنده یك سیستم مركزی است كه نظارت و كنترل یك سایت كامل و یا یك سیستم توزیع شده در فواصل زیاد (در حد چندین كیلومتر ) را برعهده دارد. عمده عملیات كنترل سایت عملا به صورت اتوماتیك توسط Remote Terminal Unit ) RTU) و یا به وسیله Programmable Logic Controller) PLC) انجام می شود.

شرح و توصیف :
توابع كنترلی میزبان معمولا به عبوركردن از سایت پایه یا قابلیت های سطح نظارتی محدود می شوند. به عنوان مثال یك PLC می تواند جریان آب خنك كننده قسمتی از یك پروسه صنعتی را كنترل كند؛ در حالی كه سیستم اسكادا می تواند به كاربر اجازه دهد كه تنظیمات كنترلی جریان را تغییر دهد و می تواند اجازه نمایش و یا ثبت هر اعلان خطری (آلارم) نظیر كاهش جریان یا افزایش دما را صادر نماید. بازخورد (فیدبك) حلقه كنترلی درون PLC یا RTU بسته شده است و سیستم اسكادا بر بازده كلی این حلقه نظارت دارد.
جمع آوری اطلاعات از سطح RTU یا PLC شروع می شود و این مرحله، خواندن مقادیر و حالات دستگاه های جانبی متصل به اسكادا را شامل می شود. سپس داده ها كامپایل شده و به فرمت قابل استفاده برای كاربر اتاق كنترل كه از (Human Machine Interface (HMI استفاده می كند؛ در می آید. اتاق كنترل تصمیم های لازم را كه گاه ممكن است باطل كننده فرمان های عملیاتی موجود در RTU یا PLC باشد را بر اساس این داده ها صادر می نماید. این داده ها همچنین می توانند برای یك سیستم ثبت اطلاعات ذخیره شوند كه معمولا این سیستم یك سیستم مدیریت پایگاه داده است كه از امكان ایجاد نمودار و سایر روش های تحلیل اطلاعات برخوردار است.
سیستم های اسكادا عموما یك پایگاه داده توزیع شده را پیاده سازی می كنند كه معمولا به آن با نام پایگاه تگ ها اشاره می شود. این پایگاه داده شامل عناصر اطلاعاتی است كه تگ یا نقطه نامیده می شوند. یك نقطه نشان دهنده یك مقدار ورودی یا خروجی نظارت شده یا كنترل شده به وسیله سیستم است.
نقاط می توانند نرم یا سخت باشند. یك نقطه سخت نشان دهنده یك ورودی یا خروجی عملی متصل به سیستم است در حالی كه یك نقطه نرم نشان دهنده نتیجه منطقی و عملیات محاسباتی بر روی دیگر نقاط نرم یا سخت است. مقادیر نقاط معمولا به صورت مقدار- برچسب زمانی ذخیره می شوند (مقدار و برچسب زمانی هنگامی كه نقطه ضبط یا محاسبه می شود). یك رشته از تركیب مقدار - برچسب زمان تاریخچه نقطه مورد نظر می باشد. مرسوم است كه علاوه بر اینها اطلاعات دیگری نیز ذخیره گردد نظیر مقادیر ثبات های PLC ، توضیحات و اطلاعات اخطاری. می توان یك DCS یا سیستم SCADA را بطور كلی از یك تولید كننده سیستم های كنترلی نظیر شركت ABB خرید ویا اینكه قطعات سخت افزاری و بسته های نرم افزاری را از تولید كننده های مختلف خرید و آنها را سرهم نمود.